Batavus 100 jaar

Batavus 100 jaar!

Prinses Máxima op bezoek bij de jarige Batavus.

Overgenomen uit Leeuwarder Courant 16 september 2004
Door Saskia van Westhreenen

HEERENVEEN – Prinses Máxima vierde gistermiddag in Heerenveen het honderdjarig bestaan van fietsenfabriek Batavus. Ze monteerde het zadel op de tien miljoenste fiets. En gelukkig sprak ze heel veel werknemers aan. Want Máxima blijft super populair. Vooral op de werkvloer van een fietsenfabriek.

HEERENVEEN – Hassan Abjaou had ’s morgens speciaal een golfkartonnetje beschreven met een welkomsttekst voor Máxima. ‘Batavus is de beste’, stond er met viltstift op. En ‘Welkom Máxima’.
Het werkte. De prinses stond op haar rondleiding door de fietsenfabriek langdurig stil bij Abjaou, die dagelijks remkabels monteert op de fietsen die van de band rollen. Ze vroeg wat hij deed en hoe lang hij er werkte.

Abjaou legde uit wat voor soort remmen hij monteert en dat de achterlichten tegenwoordig geen kabeltje meer hebben. ,,Dat vond ze interessant.” Hij heeft naderhand nog een rode kleur van opwinding. Collega’s kloppen hem op de schouder. Stiekem zijn ze best jaloers.
Daarna loopt de prinses naar Erik Ralf. Ralf monteert de zadels op de fietsen, het sluitstuk van het productieproces. Máxima kijkt ingespannen de kunst af. Daarna mag ze in het bijzijn van alle werknemers het zadel monteren op de tien miljoenste Batavus-fiets.

Ze krijgt van directeur Rob Beset een ringsleutel met een oranje lintje en draait het moertje stevig aan. De zwarte opoefiets krijgt ze niet mee naar huis – ze kreeg er eerder al eens één. En ook de kleine Amalia beschikt al over een Batavus-fiets. Voor Máxima is er een halssnoer met bijpassende armband, gemaakt van binnenbanden. Daar moet ze hard om lachen.
Het koninklijk bezoek was wekenlang hét gespreksonderwerp op de werkvloer van de honderdjarige fabriek. De muren werden gekuist. Plaatjes van blote dames moesten er af. ,,Sels in poster fan Schumacher mocht net mear”, lacht wielenmaker Wieger de Jong. Alleen plaatjes van SC Heerenveen, die mochten blijven hangen.

Gosse Noppert en Hans Langedijk dragen een oranje actiepetje van de vakbonden. ‘In Actie’ staat er op. Gisteren waren ze op een bondsbijeenkomst, vandaag zien ze licht teleurgesteld hoe Máxima hun hoekje voorbij loopt.
Noppert en Langedijk monteren de wielen. Noppert doet de velg en de binnenband, Langedijk de buitenband en pompt hem op. Samen zeshonderd banden, driehonderd fietsen daags.
De prinses schiet collega Magreet Hofstra aan die op een dag een kleine tweehonderd wielen voorziet van spaken. Margreet krijgt een hoogrode kleur en kan na afloop alleen maar lachen. ,,Ik haw it sá warm.”

Amra Delic en Asima Delic – wel familie, geen zussen – zijn de grootste bofkonten. Ze pakken frames in en hebben hun werkhoekje speciaal versierd met oranje ballonnen. Als de prinses voorbij komt vragen ze of ze met haar op de foto mogen. Lachend pakt commissaris van de koningin Ed Nijpels het toestelletje aan en drukt op de knop. Achteraf vragen ze wie ,,die man in dat donkere pak” was.
De opoefiets Old Dutch, die Máxima afmonteert, verschijnt in een gelimiteerde oplage op de markt. Op de kettingkast en de jasbeschermer staan in goudverf plaatjes met de ontstaansgeschiedenis van Batavus. Die begon toen Andries Gaastra op 15 september 1904 in Heerenveen een winkeltje opende met naaimachines en uurwerken.

In de fabriek, onderdeel van het beursgenoteerde Accell, werken nu 450 mensen. Zij kregen allemaal een oranje fietsbelletje om de mijlpaal muzikaal te omlijsten. Terwijl buiten op het winderige industrieterrein tientallen verstokte Oranje-fans in de regen wachtten tot de prinses weer in de helikopter zou stappen.
De gehandicapte Johannes Brandsma uit Beetsterzwaag had er al dagen niet van geslapen. Hij mag, na uitvoerig overleg van de veiligheidsdiensten, de prinses van achter de hekken een pakje overhandigen. Daar zit een muziekdoosje in voor Amalia. En een tekening. ,,Met poppetjes.”

 
Foto links: Foto van het ANP uit het Algemeen Dagblad, Prinses Màxima toont zich een begaafd fietsfabrikant bij Batavus, “In de drie voorgeschreven slagen met de sleutel had ze de pin in het frame van de fiets”, aldus Rob Beset, directeur van Batavus.
Foto rechts: Spontane Máxima bij jubilerend Batavus, uit de Leeuwarder Courant, Foto LC/Catrinus van der Veen

Krantenknipsel van 29 september 2004,
ontvangen van Gerrit Oostra, klik er op om het groter te zien.


Geschiedenis in het kort.

In 1904 opent Andries Gaastra – de oprichter van Batavus – in Heerenveen een winkel waar hij naaimachines en uurwerken repareert en fietsen verkoopt. De fiets wordt het belangrijkste verkoop artikel en enkele jaren later maakt Batavus zelf fietsen.

 

In de crisisjaren – als de verkoop van fietsen terugloopt – gaat Batavus schaatsen, bromfietsen en motoren tot een cilinderinhoud van 150cc maken. In 1936 introduceert Batavus op de Tweewieler Rai een motor tot 60 kg met een 125cc motorblok. De motor wordt een succes. Batavus maakt bromfietsen voor dames en heren. Een commercieel succes is de bromfiets in de jaren dertig nog niet, omdat de eigenaar een normaal rijbewijs moet hebben. Dat verandert in de jaren vijftig. In 1954 brengt Batavus een nieuwe brommer op de markt: de Batavus Bilonet. De Bilonet wordt een rage: in het hele land worden Bilonetclubs opgericht die toertochten en rally’s organiseren.

Batavus groeit en bouwt in 1956 een nieuwe fabriek met een voor die tijd zeer modern machinepark. Batavus beschikt over een eigen bedrijfsblad: de Batavus dealer. De Batavus Showtruck – de voorloper van Batavus on Tour – wordt ingezet om de brommers en fietsen in het hele land te promoten. In 1978 wordt de Toerclub Batavus opgericht en verschijnt het eerste nummer van het blad Clubnieuws – het latere Batavus Fietsmagazine. De toerclub is oorspronkelijk een personeels fietsclub voor het testrijden van nieuwe Batavus modellen.

Door de opkomst van de auto en de invoering van de draagplicht van de bromfietshelm loopt de verkoop van bromfietsen drastisch terug. In 1984 rolt de laatste brommer van de lopende band. Batavus richt zich vanaf dat moment uitsluitend op de productie van fietsen en besteedt veel aandacht aan de technische ontwikkeling van de fietsen. Vanaf 1987 leidt Batavus personeel op in de eigen bedrijfsschool. Het bedrijf sponsort verschillende professionele wielerploegen.

Honderd jaar na de oprichting is Batavus van een eenmansbedrijfje uitgegroeid tot één van de marktleiders op fietsengebied in de wereld. Batavus is onderdeel van de Accell Group NV en heeft vestigingen in Nederland, België, Scandinavië en Duitsland. Bij het bedrijf werken circa 450 mensen.     

Hieronder een aantal Illustraties die wij ontvingen van de Batavus fabriek in Heerenveen op woensdag 21 juli 2004.

Snel contact met het bestuur